ROJBASH GÖSTERİM YASAĞI ANAYASA MAHKEMESİ’NDE

Başvuru; ifade ve sanat özgürlüğü, ayrımcılık yasağı, adil yargılanma hakkı ve diğer temel hakların  ihlaline dayanıyor. 

2023 yapımı Rojbash, 1990’larda İstanbul’da Kürtçe tiyatro yapan Yeni Yaşam Tiyatrosu  oyuncularının, Rojbash adlı tiyatro oyununu yaklaşık 25 yıl sonra yeniden sahnelemek üzere bir  araya gelişini anlatıyor. 

*

Yasakları anlatan bir filmin yasaklanması

Filmde anlatılan baskıların tarihsel bir karşılığı da var: 1997’de Rojbash adlı tiyatro oyununun  Mersin’deki gösterimi polis müdahalesiyle engellenmiş, Mezopotamya Kültür Merkezi  mühürlenmiş ve 11 kişi gözaltına alınmıştı. 

Uluslararası festivallerde gösterilen film Türkiye’de ticari gösterime çıkmaya hazırlanırken 7  Ağustos 2024’te Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı kurul tarafından “ticari dolaşıma ve gösterime uygun” bulunmadı. 

Kamu düzeni, anayasal ilkeler ve çocukların ve gençlerin korunması gerekçeleriyle verilen karar,  film sınıflandırma mekanizmasını ticari gösterimi engelleyen bir sansür aracına dönüştürdü. 

*

Mahkeme yasağı kaldırdı. Yasak, Bakanlığın itirazıyla geri geldi.

Ağustos 2024’te filmin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yasaklanmasının ardından davayı üstlenen Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA); Özkan Küçük adına yasak kararının iptali, yürütmesinin durdurulması ve yönetmenin uğradığı zararın karşılanması talebiyle dava açtı.

OCAK 2026 – YASAK HUKUKA AYKIRI BULUNDU

Ankara 3. İdare Mahkemesi, sanatsal ifade özgürlüğüne vurgu yapan bilirkişi raporunu da dikkate alarak Bakanlığın yasak kararını hukuka aykırı buldu ve iptal etti.

MART 2026 – BAKANLIK İTİRAZ ETTİ

Kültür ve Turizm Bakanlığı filmi özgürleştiren iptal kararının kaldırılması talebiyle istinafa başvurdu.

NİSAN 2026 – YASAK GERİ GELDİ

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, Bakanlığın başvurusunu kabul etti, yasağı geri getirdi ve yönetmenin maddi ve manevi tazminat talebini reddetti.

EYLÜL 2026 – YASAK KESİNLEŞTİ

Danıştay’ın kararı onamasıyla gösterim engelinin devamına yol açan karar kesinleşti, idari yargı süreci tamamlandı.

EKİM 2026 – AYM BAŞVURUSU

Özkan Küçük, MLSA desteğiyle 28 Ekim 2026’da ifade ve sanat özgürlüğü, ayrımcılık yasağı, adil yargılanma hakkı ve diğer temel hakların ihlaline istinaden Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

*

Sansür, filmin dolaşımını ve yönetmenin üretim koşullarını etkiliyor.

Rojbash, Almanya, Avusturya, İtalya, Rusya ve Irak’taki festivallerde gösterilmesine rağmen  Türkiye’de ticari gösterime çıkamadı. 

Eylül 2026’da Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin planladığı ücretsiz açık hava gösterimi de  emniyetin Bakanlık kararını hatırlatan yazısının ardından gerçekleştirilemedi. 

Bu yasak, Rojbash’ın kamusal dolaşımını ve seyirciyle kurabileceği ilişkiyi sınırlandırırken  yönetmen Özkan Küçük için ekonomik, mesleki ve kişisel düzeyde olumsuz sonuçlar da doğuruyor.

*

“Kültür Bakanlığı bir filmin izlenip izlenmemesine karar veremez. Bu davanın kazanılması,  sanatsal ifade özgürlüğünün güvence altına alınması anlamına gelir.” — Özkan Küçük

1990’larda Kürtçe tiyatroya yönelik baskıları anlatan Rojbash, yaklaşık 30 yıl sonra kendi gösterim  özgürlüğü için mücadele ediyor. 

Bu mücadele, bir filmin ticari dolaşımının ötesinde, idari sınıflandırma yetkisinin sansür aracına  dönüştürülmesine ve sanat eserlerinin seyirciyle buluşmasının engellenmesine karşı yürütülüyor. 

Bağımsız Sinemacılar olarak meslektaşımız Özkan Küçük ile dayanışma içindeyiz. Anayasa  Mahkemesi’nin başvuruyu gecikmeksizin film lehine karara bağlaması, gösterim engelinin  kaldırılması, filmin seyirciyle buluşabilmesi ve ifade ve sanat özgürlüğünün korunması için sansüre  karşı sesimizi yükseltiyoruz.

Bağımsız Sinemacılar İnisiyatifi

28 Ekim 2026